Tăng tần suất phát tin, quy trách nhiệm cụ thể là điểm nổi bật của Quy chế báo áp thấp nhiệt đới, bão lũ vừa được Thủ tướng Chính phủ ban hành và Thông tư 35/2011/TT-BTNMT quy định chi tiết thực hiện Quy chế này.
Theo ông Đỗ Duy Hưng, Trưởng phòng Cảnh báo, Dự báo thiên tai (Cục KTTV và Biến đổi khí hậu), Quy chế mới bổ sung thêm số lần phát tin trong ngày đối với áp thấp nhiệt đới, bão lũ. Cụ thể, tăng từ 2 bản tin lên 3 bản tin/ngày đối với Tin áp thấp nhiệt đới gần Biển Đông; tăng từ gấp đổi số bản tin (4 bản tin/ngày) đối với Tin bão gần Biển Đông. Bổ sung thêm chế độ có thể phát bổ sung 1 giờ 1 bản tin đối với Tin áp thấp nhiệt đới gần bờ và Tin bão khẩn cấp. Việc quy định này để khắc phục trường hợp khi bão hoặc áp thấp nhiệt đới đã vào bờ nhưng các phương tiện thông tin đại chúng vẫn đọc lại bản tin cũ là tâm bão vẫn còn trên biển dễ làm người nghe hiểu lầm.
Đối với lũ trên sông Tiền, sông Hậu, trước đây, nếu có lũ thì 5 ngày, cơ quan khí tượng mới ra bản tin lũ một lần. Quy chế này quy định rõ phải phát 3 ngày/ bản tin đối với lũ thường và 2 ngày/ bản tin, thậm chí cập nhật trong 24g đối với lũ khẩn cấp trên các sông Nam Bộ.
Quy chế quy định rõ 3 loại bản tin cho các đối tượng sử dụng khác nhau. Loại thứ nhất là thông tin tóm tắt về áp thấp nhiệt đới, bão do Trung tâm Dự báo KTTV Trung ương phát trong phạm vi cả nước, phục vụ cho ngư dân, các hoạt động trên biển. Thông tin này dự báo 4 yêu tố: Vị trí tâm, sức gió mạnh nhất, hướng và tốc độ di chuyển.
Loại thứ hai là thông tin về ảnh hưởng chung của áp thấp nhiệt đới, bão do Trung tâm Dự báo KTTV Trung ương phát, phục vụ cho cơ quan chỉ đạo, phòng chống thiên tai. Ngoài dự báo 4 yếu tố như trên, bản tin còn dự báo thêm khả năng gây gió mạnh, mưa vừa, mưa to, nước biển dân và nhận định khả năng diễn biến của bão, áp thấp nhiệt đới.
Loại thứ ba chỉ phát khi áp thấp nhiệt đới, bão ảnh hưởng đến các tỉnh, khu vực cụ thể, nêu các thông tin về ảnh hưởng của thiên tại đến phạm vi khu vực đó.
Việc cung cấp bản tin cũng được Thông tư 35 hướng dẫn cụ thể. Theo đó, thời gian cung cấp tin đến cơ quan nhận tin không quá 30 phút sau thời điểm ra bản tin, qua fax hoặc mạng thông tin hai bên thỏa thuận. Trong trường hợp có sự cố về truyền tin, các đơn vị dự báo có trách nhiệm chuyển bản tin qua hệ thống chuyển phát nhanh hoặc bằng phương thức nhanh nhất mà hai bên thỏa thuận.
Đối với cơ quan tiếp nhận bản tin, Thông tư nêu rõ, phải chủ động phối hợp với cơ quan dự bán để xác định phương thức bản tin chính sác, kịp thời, thuận lợi cho khai thác, sử dụng.
Quy chế còn bổ sung nhiệm vụ cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Bộ Công Thương chỉ đạo chủ công trình hồ chứa cung cấp thông tin cho các cơ quan dự báo khí tượng thủy văn để dự báo lũ hạ lưu.
Điểm mới của Quy chế này là bổ sung các quy định về việc báo tin trong điều tiết, vận hành hồ chứa - vốn là vấn đề ảnh hưởng nhiều đến lũ hiện nay. Chủ công trình hồ chứa phải báo các thông tin cho cơ quan khí tượng khi hồ xả lũ khẩn cấp, khi xảy ra sự cố vận hành điều tiết chống lũ, khi xảy ra vỡ đập, tràn đập, 6 giờ trước khi vận hành đóng, mở các cửa xả, làm nhiệm vụ điều tiết chống lũ, vào lúc 1 giờ, 7 giờ, 13 giờ và 19 giờ hàng ngày…
Ông Hưng cho biết, dự kiến cuối năm 2011, Cục KTTV và Biến đổi khí hậu sẽ kiểm tra việc thực hiện Quy chế này để có những điều chỉnh phù hợp.
Bảo Minh
